Luật tennis cơ bản cho người mới (cập nhật ITF 2026)

Luật tennis chính thức do Liên đoàn Quần vợt Quốc tế (ITF) ban hành, cập nhật hằng năm trong bộ Rules of Tennis. Bài này tóm lại những điều luật bạn sẽ gặp trên sân phong trào, theo bản 2026, kèm vài chỗ mà cách chơi ngoài đời thường khác với giải chính thức.

Muốn xem tổng quan về môn này trước, hãy đọc cẩm nang tennis cho người mới.

Sân, lưới và bóng theo luật tennis

• Sân dài 23,77 m; rộng 8,23 m cho đánh đơn và 10,97 m cho đánh đôi.
• Lưới cao 0,914 m ở giữa và 1,07 m ở cột.
• Vạch giao bóng cách lưới 6,40 m; vạch giữa chia khu giao bóng thành hai ô trái, phải.
• Mọi kích thước đo tới mép ngoài của vạch, nên bóng chạm vạch là bóng trong.
• Vợt dài tối đa 73,7 cm, rộng tối đa 31,7 cm. Vợt bán ngoài thị trường cho người lớn gần như đều nằm trong giới hạn này.

Bốc thăm và chọn sân

Trước khi khởi động, hai bên tung đồng xu (đánh phong trào thường xoay vợt). Bên thắng được chọn một trong ba:

1. Giao hoặc đỡ giao ở game đầu (bên kia chọn phần sân);
2. Chọn phần sân (bên kia chọn giao hoặc đỡ);
3. Nhường bên kia chọn trước.

Luật giao bóng tennis

Giao bóng là chỗ người mới hay phạm lỗi nhất.

Vị trí và cách giao

• Đứng yên, hai chân sau vạch cuối sân, trong khoảng giữa vạch giữa (tưởng tượng kéo dài) và vạch biên. Đánh đơn thì đứng trong phạm vi biên đơn; đánh đôi được đứng tới biên đôi.
• Tung bóng bằng tay và đánh trước khi bóng chạm đất. Tung lên rồi không đánh, bắt lại hoặc để bóng rơi, không tính lỗi.
• Mỗi game bắt đầu giao từ nửa sân bên phải, sau mỗi điểm đổi sang nửa còn lại.
• Bóng phải qua lưới và rơi vào ô giao bóng chéo đối diện. Người đỡ phải để bóng nảy rồi mới đánh.

Lỗi giao bóng và lỗi chân

Giao bóng hỏng khi: bóng không vào đúng ô, vung vợt trượt bóng, bóng chạm cột lưới hoặc vật cố định trước khi chạm đất, bóng chạm người giao hoặc đồng đội.

Lỗi chân (foot fault) xảy ra khi trong lúc giao, người giao:

• Dẫm lên vạch cuối sân hoặc vào trong sân;
• Đi hoặc chạy để đổi chỗ (nhích chân nhẹ thì được);
• Dẫm ra ngoài phần kéo dài của vạch biên hoặc vạch giữa.

Nhảy lên khi giao (hai chân rời mặt đất) là hợp lệ.

Hai lần giao, lỗi kép và let

• Mỗi điểm có hai lần giao. Hỏng cả hai là lỗi kép, mất điểm.
• Bóng giao chạm lưới rồi rơi đúng ô: là let, giao lại lần đó. Let không xoá lỗi trước: nếu đang giao quả hai mà bị let thì vẫn là quả hai.
• Người đỡ chưa sẵn sàng thì giao lại. Nhưng nếu người đỡ đã cố đánh trả thì coi như đã sẵn sàng.

Khi nào mất điểm trong tennis?

Theo Điều 24 của luật ITF, bạn mất điểm nếu:

• Giao hỏng hai lần liên tiếp;
• Để bóng nảy hai lần trên sân mình;
• Đánh bóng ra ngoài, hoặc bóng chưa nảy đã chạm vật cố định (hàng rào, ghế…);
• Người đỡ đánh quả giao bóng khi bóng chưa nảy;
• Cố ý đánh bóng hai lần hoặc "bê" bóng trên mặt vợt;
• Người, vợt hoặc đồ đang mặc, mang chạm lưới, cột lưới, hoặc sang phần sân đối phương khi bóng còn trong cuộc;
• Đánh bóng trước khi bóng qua lưới sang phía mình;
• Bóng chạm vào người hoặc quần áo (trừ vợt);
• Ném vợt trúng bóng (bóng chạm vợt khi bạn không cầm);
• Trong đánh đôi, cả hai người cùng chạm bóng khi trả.

Một vài trường hợp hay cãi nhau:

• Bóng chạm lưới rồi rơi đúng sân trong pha bóng: vẫn hợp lệ, đánh tiếp.
• Vợt vượt qua lưới sau khi đánh (đánh ở phía sân mình): hợp lệ, miễn không chạm lưới.
• Bóng nảy trong sân rồi đập vào hàng rào: người đánh quả đó thắng điểm.
• Bóng đang bay ra ngoài mà bạn bắt hoặc chặn trước khi nó chạm đất: bạn mất điểm. Đứng ngoài sân cũng vậy.

Cản trở và đánh lại điểm

Nếu đối thủ cố ý làm bạn mất tập trung hay cản bạn đánh, bạn được điểm. Nếu bị cản bởi việc vô ý hoặc ngoài tầm kiểm soát (ví dụ bóng từ sân bên cạnh lăn vào), điểm đó đánh lại từ đầu, kể cả quả giao một.

Đổi sân và thời gian nghỉ

• Đổi sân sau game thứ 1, 3 và mọi game lẻ của mỗi set.
• Hết set, nếu tổng số game lẻ thì đổi sân; nếu chẵn thì đổi sau game đầu của set mới.
• Trong tie-break, đổi sân sau mỗi 6 điểm.
• Theo luật ITF 2026: tối đa 25 giây giữa hai điểm, 90 giây khi đổi sân, 120 giây nghỉ giữa set. Sau game đầu của mỗi set và trong tie-break thì đổi sân luôn, không nghỉ.

Đánh phong trào hiếm ai bấm giờ, nhưng đừng kéo dài thời gian nghỉ để "câu giờ" khi đối thủ đang có đà.

Luật tính điểm: tóm tắt

Điểm trong game gọi 0, 15, 30, 40; hoà 40-40 là deuce. Set thắng khi đủ 6 game và hơn 2 game; hoà 6-6 thường đánh tie-break tới 7 điểm. ITF cũng chấp thuận các cách thay thế như no-ad, set ngắn 4 game, match tie-break 10 điểm. Ví dụ cụ thể có trong bài cách tính điểm tennis.

Luật riêng cho đánh đôi (thứ tự giao, thứ tự đỡ, vị trí đứng) xem trong bài đánh đôi tennis.

Luật chính thức và luật "sân nhà"

Ngoài sân phong trào, nhiều nhóm có thói quen riêng: đánh một set, set 4 game, no-ad, bỏ let… Không sai, miễn thống nhất trước khi đánh. Khi đăng kèo tennis trên Kèo, bạn có thể ghi chú luật trận (ví dụ "Đánh 2 set + tie-break") để người vào kèo biết trước.

Về chuyện tự gọi bóng: không có trọng tài thì bên nào gọi bóng ở phần sân bên đó, và nguyên tắc chung là không chắc thì tính bóng trong cho đối thủ.

Câu hỏi thường gặp