Kỹ thuật tennis cơ bản: cách cầm vợt, bước chân, cú đánh

Học kỹ thuật tennis cơ bản đúng ngay từ đầu giúp bạn tiến bộ nhanh và ít phải sửa tật về sau. Bài này đi qua những nền tảng quan trọng nhất: cách cầm vợt, tư thế chờ, bước chân, rồi tới các cú đánh chính: thuận tay, trái tay, giao bóng và vô-lê.

Nếu bạn chưa có vợt, đọc trước bài chọn vợt và giày tennis. Muốn xem toàn cảnh môn tennis, quay về cẩm nang tennis.

Cách cầm vợt tennis đúng

Cán vợt tennis có hình bát giác, tám mặt (gọi là "mặt vát"). Kiểu cầm được xác định bằng việc khớp gốc ngón trỏ (chỗ u xương phía dưới ngón trỏ) đặt lên mặt vát nào.

Kiểu cầm	Cách nhận biết (tay phải)	Dùng cho
Continental	Như cầm búa đóng đinh; khớp ngón trỏ ở mặt vát chéo trên bên phải	Giao bóng, vô-lê, smash, cắt bóng
Eastern thuận tay	Như bắt tay với mặt vợt; lòng bàn tay song song mặt dây	Thuận tay phẳng, dễ học
Semi-western	Xoay tay thêm một mặt vát so với eastern	Thuận tay có xoáy lên (topspin), phổ biến hiện nay
Eastern trái tay	Xoay ngược về phía trên cán	Trái tay một tay

Người tay trái thì làm đối xứng.

Gợi ý cho người mới:

Thuận tay: bắt đầu với eastern hoặc semi-western.
Trái tay: phần lớn người mới dễ vào trái tay hai tay hơn (tay thuận cầm continental ở dưới, tay kia cầm eastern thuận tay ở trên).
Giao bóng và vô-lê: tập dần sang continental. Ban đầu thấy "khó chịu" là bình thường.

Mẹo: Cầm vợt lỏng tay, như đang cầm một chú chim: đủ chắc để không rơi, không bóp chặt. Bóp chặt làm cổ tay cứng và mỏi nhanh.

Tư thế chờ và bước chân trong tennis

Ai cũng muốn tập cú đánh, nhưng phần lớn bóng hỏng ở phong trào là do đứng sai chỗ, không phải vung sai.

Tư thế chờ

Hai chân rộng hơn vai, đầu gối hơi chùng, trọng tâm dồn về phía mũi chân.
Vợt ở trước người, tay không thuận đỡ nhẹ ở cổ vợt.
Mắt theo bóng từ lúc đối thủ chạm vợt.

Bước tách (split step)

Ngay lúc đối thủ chạm bóng, bạn nhún nhẹ, hai chân tiếp đất cùng lúc. Động tác nhỏ này giúp bạn bật đi hướng nào cũng nhanh. Đây là thói quen quan trọng nhất của bước chân tennis.

Quay vai sớm và hồi vị

Thấy bóng sang bên nào, quay vai về bên đó trước, rồi mới di chuyển.
Dùng bước nhỏ để chỉnh khoảng cách, bước lớn khi phải chạy xa.
Đánh xong, về lại vị trí giữa (thường là quanh điểm giữa vạch cuối sân khi đánh đơn) và chuẩn bị bước tách tiếp.

Cách đánh thuận tay (forehand) tennis cho người mới

Cầm vợt và đứng chờ. Cầm kiểu eastern hoặc semi-western, đứng tư thế chờ sau vạch cuối sân, bước tách khi đối thủ chạm bóng.
Quay vai và lùi vợt. Khi thấy bóng sang phía thuận tay, xoay vai và hông sang bên, đưa vợt ra sau, tay không thuận duỗi về phía trước chỉ hướng bóng.
Vào vị trí. Dùng bước nhỏ để đứng cách bóng một tầm tay cầm vợt, chân trụ (chân bên thuận tay) đặt chắc, đầu gối chùng.
Hạ đầu vợt xuống dưới bóng. Đầu vợt thấp hơn điểm tiếp xúc để đánh từ dưới lên, tạo độ xoáy và giúp bóng qua lưới an toàn.
Tiếp bóng phía trước người. Đánh bóng ở ngang hông, trước chân trước một chút, mặt vợt gần vuông góc mặt đất. Mắt nhìn điểm tiếp xúc.
Vung qua và kết thúc. Để vợt tiếp tục đi lên và vòng qua vai bên kia, hông và vai xoay hết về phía lưới.
Hồi vị. Bước về vị trí giữa sân, về tư thế chờ, sẵn sàng bước tách cho quả tiếp theo.

Đánh trái tay (backhand)

Trái tay hai tay

Dễ học hơn, ổn định với bóng cao và bóng mạnh.
Quay vai sớm, cả hai tay đưa vợt ra sau, đánh bóng phía trước người, kết thúc qua vai bên thuận.

Trái tay một tay

Tầm với xa hơn, linh hoạt cắt bóng (slice), nhưng cần cổ tay và vai khoẻ hơn, khó với bóng nảy cao.
Nhiều người chơi trái tay hai tay vẫn dùng cắt bóng một tay để phòng thủ.

Giao bóng tennis cơ bản

Giao bóng là cú duy nhất bạn hoàn toàn chủ động. Theo luật ITF, bạn phải đứng yên sau vạch cuối, tung bóng bằng tay và đánh trước khi bóng chạm đất; dẫm vạch là lỗi chân.

Thứ tự tập hợp lý:

Tung bóng: tung thẳng, hơi chếch về phía trước và sang bên tay thuận, cao hơn tầm vợt vươn tới. Tung không đều thì mọi thứ phía sau đều lệch.
Tư thế "khẩu súng": vợt ra sau đầu, khuỷu tay ngang hoặc cao hơn vai.
Vươn lên đánh: duỗi người, đánh bóng ở điểm cao nhất có thể.
Quả giao hai an toàn: tập một quả giao chậm hơn, có xoáy, vào ô chắc chắn. Lỗi kép là cách mất điểm "rẻ" nhất.

Vô-lê và smash

Vô-lê (đánh bóng trước khi nảy, thường ở gần lưới): cầm continental, chặn bóng gọn trước người, không vung dài. Bước chân trước khi chặn để có lực.
Smash (đập bóng cao): quay người sang bên, tay không thuận chỉ lên bóng, di chuyển cho bóng rơi vào điểm như khi giao bóng.

Vô-lê và smash cực kỳ quan trọng khi đánh đôi tennis.

Những lỗi người mới hay mắc

Đứng quá gần bóng, bị "kẹt" khuỷu tay.
Không quay vai, chỉ đánh bằng tay nên bóng yếu và lệch.
Đánh khi bóng đã ra sau người.
Bóp vợt quá chặt.
Nhìn đối thủ hoặc nhìn chỗ định đánh, không nhìn bóng.
Đứng yên tại chỗ sau khi đánh, không hồi vị.

Khởi động kỹ trước khi đánh (chạy nhẹ, xoay khớp vai, cổ tay, hông) và tăng cường độ từ từ. Nếu bị đau khuỷu tay, vai hay đầu gối kéo dài, hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu thay vì cố đánh tiếp.

Tập ở đâu, tập với ai?

Vài buổi học với huấn luyện viên lúc đầu giúp bạn có nền tảng đúng; bạn có thể tìm huấn luyện viên tennis gần nhà trên Kèo. Sau đó, đánh với người cùng trình là cách tốt nhất để luyện cú đánh trong tình huống thật, xem bài trình độ tennis và cách lên trình để có giáo án tập theo từng giai đoạn.

Câu hỏi thường gặp

Người mới nên cầm vợt tennis kiểu nào?

Với thuận tay, eastern hoặc semi-western là lựa chọn phổ biến cho người mới. Với giao bóng và vô-lê, nên tập dần kiểu continental. Trái tay hai tay thường dễ vào hơn trái tay một tay.

Nên học trái tay một tay hay hai tay?

Phần lớn người mới thấy trái tay hai tay dễ ổn định hơn. Trái tay một tay cho tầm với xa và cắt bóng tốt nhưng cần nhiều thời gian tập hơn. Không có kiểu nào đúng tuyệt đối.

Vì sao tôi giao bóng hay bị lỗi kép?

Thường do tung bóng không đều và cố đánh quả hai mạnh như quả một. Hãy tập riêng việc tung bóng, và luyện một quả giao hai chậm, có xoáy, chắc vào ô.

Tự học tennis được không?

Có thể, nhưng nên có người hướng dẫn cách cầm vợt và động tác cơ bản ở giai đoạn đầu để tránh tật sai khó sửa. Quay video lại cú đánh của mình cũng giúp tự phát hiện lỗi.