Kỹ thuật cầu lông cơ bản: cầm vợt, bộ pháp, các cú đánh

Rất nhiều người chơi cầu lông vài năm vẫn đánh "chưa ra cầu" chỉ vì ngay từ đầu cầm vợt sai hoặc đứng một chỗ đánh. Bài này đi qua những kỹ thuật cầu lông cơ bản nhất theo đúng thứ tự nên học: cầm vợt, tư thế chờ, bộ pháp, rồi đến các cú đánh chính.

Bài thuộc cẩm nang cầu lông. Nếu bạn chưa có vợt, đọc trước bài chọn vợt và giày cầu lông.

Cách cầm vợt cầu lông đúng cho người mới

1. Cầm vợt bằng tay không thuận. Giữ cổ vợt bằng tay không thuận sao cho mặt vợt vuông góc với mặt đất (cạnh khung vợt hướng lên trên).
2. "Bắt tay" với cán vợt. Đưa tay thuận ra như bắt tay người đối diện rồi nắm lấy cán. Chỗ chữ V giữa ngón cái và ngón trỏ nằm trên cạnh hẹp phía trên của cán.
3. Tách ngón trỏ ra một chút. Ngón trỏ hơi tách khỏi các ngón còn lại, như đang bóp cò. Ngón cái áp nhẹ vào mặt cán.
4. Để cán vợt nằm ở ngón tay, không ở lòng bàn tay. Giữa lòng bàn tay và cán vợt nên có một khoảng hở nhỏ, nhờ vậy cổ tay và ngón tay mới xoay vợt được nhanh.
5. Cầm lỏng, chỉ siết khi chạm cầu. Lúc chờ cầu, cầm lỏng tay; siết nhanh ngay lúc vợt chạm cầu rồi thả lỏng lại.
6. Chuyển sang cầm trái tay. Từ cách cầm thuận tay, xoay nhẹ cán vợt trong tay một góc nhỏ rồi đặt bụng ngón cái lên mặt bản rộng phía sau cán. Ngón cái làm điểm tựa để đẩy cầu.
7. Tập đổi cầm liên tục. Đứng yên, chuyển qua lại giữa cầm thuận tay và trái tay nhiều lần cho đến khi làm được mà không cần nhìn.

Tư thế chờ cầu và vị trí giữa sân

Trước mỗi cú đánh của đối phương, bạn nên ở tư thế sẵn sàng:

• Hai chân rộng hơn vai một chút, gối hơi chùng, trọng tâm dồn lên mũi chân.
• Vợt giơ trước người, cao khoảng ngang ngực.
• Mắt nhìn cầu và người đánh của đối phương.

Trong đánh đơn, vị trí giữa sân (thường hơi lùi về sau vạch giao cầu ngắn) là nơi bạn quay về sau mỗi cú đánh. Từ đó, bạn tới được cả sáu góc sân: hai góc lưới, hai biên giữa, hai góc cuối.

Bộ pháp cầu lông: di chuyển chân đúng cách

Bộ pháp quyết định bạn có tới cầu kịp và đánh ở tư thế tốt hay không. Các nguyên tắc cơ bản:

• Bước đệm (split step): ngay lúc đối phương chạm cầu, nhún nhẹ hai chân để sẵn sàng bật đi hướng nào cũng được.
• Bước chéo và bước đuổi: dùng bước đuổi (chân sau đuổi theo chân trước) thay vì chạy như chạy bộ, giúp giữ thăng bằng và quay về nhanh.
• Lên lưới bằng chân thuận (chân cùng bên với tay cầm vợt) bước dài cuối cùng, gót chạm đất trước, gối không vượt quá mũi chân quá nhiều.
• Lùi về cuối sân bằng bước nghiêng, người xoay ngang để chuẩn bị vung vợt.
• Luôn quay về giữa sân sau mỗi cú đánh.

Bài tập đơn giản: đứng giữa sân, nhờ bạn chỉ tay ngẫu nhiên sáu góc, di chuyển tới chạm góc rồi về giữa. Tập vài hiệp ngắn, nghỉ giữa hiệp.

Các cú đánh cầu lông cơ bản

Phông cầu (đánh cầu cao sâu)

Cú đánh cầu bay cao, rơi gần vạch cuối sân đối phương. Đây là nền tảng của đánh đơn và là cách "câu giờ" khi bị ép.

• Xoay người ngang, tay không thuận chỉ lên cầu.
• Vung vợt từ sau ra trước, chạm cầu ở điểm cao nhất, hơi trước đầu.
• Lực đến từ xoay người, xoay cẳng tay và cổ tay, không chỉ từ vai.

Đập cầu (smash)

Cú tấn công mạnh, cầu cắm xuống sân đối phương. Động tác giống phông cầu nhưng điểm chạm cầu ở phía trước hơn và mặt vợt hướng xuống. Người mới nên ưu tiên đập đúng hướng trước khi tập đập mạnh.

Chém cầu và bỏ nhỏ

• Chém cầu (drop từ cuối sân): động tác giống đập nhưng giảm lực ở lúc chạm, cầu rơi gần lưới bên kia.
• Bỏ nhỏ ở lưới: đưa cầu nhẹ qua sát mép lưới. Chạm cầu càng cao, càng gần lưới càng tốt.

Đẩy cầu và chặn cầu

Cú đánh ngang, nhanh, cầu bay thấp qua lưới. Rất quan trọng trong đánh đôi cầu lông. Dùng cầm vợt ngắn (cầm lên cao cán) để phản xạ nhanh.

Giao cầu ngắn và giao cầu cao

• Giao ngắn (thường dùng trái tay): cầu bay sát lưới, rơi ngay sau vạch giao cầu ngắn. Phổ biến trong đánh đôi.
• Giao cao sâu (thuận tay): cầu bay cao về cuối ô giao. Phổ biến trong đánh đơn.

Dù giao kiểu nào, quả giao phải đúng luật: chân đứng yên, chạm đế cầu trước, toàn bộ quả cầu thấp hơn 1,15 m lúc chạm vợt (hoặc dưới thắt lưng nếu giải phong trào dùng phương án thay thế). Chi tiết ở bài luật cầu lông.

Gợi ý buổi tập kỹ thuật 60 phút

Khi đã quen các cú cơ bản, xem bài lên trình cầu lông để có giáo án tập theo tuần, và tự chấm trình để biết mình đang ở mức nào.

Câu hỏi thường gặp